Twee nieuwe tentoonstellingen in Fochteloo

Twee nieuwe tentoonstellingen in Fochteloo

Fochteloo. In het centrum voor prentkunst van de Stichting Nobilis zijn vanaf zondag 15 september twee nieuwe grafiektentoonstellingen te zien. De ene tentoonstelling is gewijd aan het grafisch werk van de Amsterdamse kunstenaar Jan Battermann (1909-1999). Battermann was van oorsprong huisschilder en later jaargenoot op de Rijksakademie in Amsterdam van Karel Appel. Die beroemde kunstenaar nodigde Battermann uit om mee te doen met de groep kunstenaars, die later bekend werd als Cobra. Er was wel de voorwaarde om allemaal in dezelfde stijl te werken en daar paste Battermann voor. Hij wilde vrij zijn in zijn aanpak. Zijn werk is deels figuratief en deels abstract.

In 2003 werd een bijzonder succesvolle verkooptentoonstelling gehouden van het werk van Jan Battermann in Open Stal Oldeberkoop. Stichting Nobilis werkte daartoe samen met Kunsthandel en lijstenmakerij Rob Staphorsius uit Westzaan. In 2012 organiseerde de Stichting opnieuw een tentoonstelling van het werk van Battermann in het gemeentehuis van Oostzaan. Die gemeente had veel werk in hun gemeentehuis hangen van deze Amsterdamse kunstenaar en de raadszaal heette van oorsprong ook de Jan Battermann-zaal. Bij deze tentoonstelling verscheen het eerste Nobilis Cahier. Deze serie boekjes telt nu al dertien verschillende delen.

Laatste prenten

Onlangs zocht Nobilis opnieuw de samenwerking met Rob Staphorsius en zo is het dan ook mogelijk dat de laatste prenten uit het atelier van Battermann nu te koop worden aangeboden tegen aantrekkelijke prijzen. De Stichting Nobilis verwierf vorig jaar ook nog werk van Battermann uit de schenking van mevrouw Alma Evenhuis uit Oosterwijk en de stichting kocht nog werk aan op een veiling in Haarlem. Battermann had op 19 januari 1999 een brief geschreven aan Pieter Jonker met een ontwerp voor een nieuwe prent-opdracht. Verzending bleef achterwege omdat Battermann enkele dagen later dood op zijn stoel werd aangetroffen. Door het contact met de naaste familie werd de stichting Nobilis in de gelegenheid gesteld een belangrijk deel van de ateliernalatenschap aan te kopen. De verwerving bestond uit grafisch werk, originele blokken en platen waarin de prenten gemaakt waren, fotoalbums, correspondentie, plakboeken met recensies van tentoonstellingen, een zelfportret in olieverf en een bijzondere tafel. Eigenlijk vormt deze collectie uit 1999 het serieuze begin van het centrum voor prentkunst. De Battermann-tentoonstelling in Fochteloo wordt wederom ingericht door Beint Koopstra en zal door het hele gebouw opgehangen worden.

Tweede tentoonstelling

In 1966 schreef verzamelaar en grafiekpromotor en vriend van Battermann de Amsterdammer Jan Rhebergen een boek over Jan Battermann. Een deel van de Rhebergen-collectie en het hele Rhebergen-archief is twee jaar geleden door schenking van mevrouw Alma Evenhuis uit Oosterwijk (bij Leerdam) in handen gekomen van de Stichting Nobilis. Haar partner de kunsthandelaar Geerth van der Zee liet vlak voor zijn dood weten dat een deel van de Rhebergen-collectie naar het centrum in Fochteloo moest. Mevrouw Evenhuis besloot echter dat er nog veel meer materiaal naar Fochteloo moest. Rhebergen gaf honderden opdrachten voor het maken van kleine prenten aan kunstenaars uit binnen- en buitenland. Al deze honderden bladen op naam van Rhebergen zijn in Fochteloo. De collectie wordt beheerd door de heer Jan Seton uit Oosterwolde, die ook een volledige lijst van werken publiceert in het nieuwe Nobilis cahier, waarvan de eerste exemplaren zaterdag in Fochteloo worden aangeboden aan de beide dochters van Jan en Myra Rhebergen. De dochters maken de publicatie financieel ook mede mogelijk. De publicatie telt 133 afbeeldingen en er zijn tekstbijdragen van Marius Schalkwijk en Pieter Jonker. De tweede tentoonstelling in het centrum is gewijd aan de verzameling en de activiteiten van Jan Rhebergen.

Vriendendag

Zaterdag 14 september is het centrum alleen toegankelijk voor de vrienden en de vrijwilligers. De teller van de vriendenorganisatie staat op 103, dus de honderdste vriend zal in de bloemetjes worden gezet. Het aantal vrijwilligers is op dit moment 23. De aanwezigen worden op die dag bijgepraat over het ambitieuze tentoonstellingsprogramma 2020: vijf tentoonstellingen met drie nieuwe publicaties.

Vijfde Dag van de Prentkunst

Op zaterdag 12 oktober wordt de Vijfde Dag van de Prentkunst georganiseerd. Er hebben zich weer veel nieuwe prentkunstenaars aangemeld om hun werk te laten zien. Er zijn demonstraties van Antje Veldstra uit Groningen en Jan van der Meulen uit Burgum. Peter O. Gerrits houdt een lezing met powerpoint over de meerkleurentechniek van Jan Battermann en Pieter Jonker herhaalt een lezing van Jan Rhebergen, die hij vijftig jaar geleden hield in België en Duitsland over de prentkunst in Nederland in de jaren vijftig en zestig. De tachtig dia’s en het verhaal van Rhebergen bleven ongeschonden bewaard in het Rhebergen-archief. Dubbele kunstboeken worden verkocht uit de bibliotheek van Herman Gordijn en regionale boeken uit de bibliotheek van de Stellingwerfse kunstenaar Dirk Kerst Koopmans. Tenslotte veel aanbiedingen van prenten voor een speciale prijs. Toegang gratis.